Cây ăn quả dần mất khả năng cho năng suất cao và khỏe mạnh. Cây ghép có thời gian ra quả ngắn. Do đó, việc trẻ hóa cây trồng bằng cách cắt tỉa đúng cách và kích thích sinh trưởng là rất quan trọng. Cây táo cũng cần được chăm sóc đặc biệt. Công nghệ xử lý rất đa dạng và cần được lựa chọn dựa trên đặc điểm, mục tiêu và khí hậu của cây.
Mục tiêu và kết quả
Việc cắt tỉa trẻ hóa cây có thể cải thiện đáng kể sức khỏe của cây nếu được thực hiện đúng cách. Tuy nhiên, đây không phải là giải pháp tối ưu: không phải lúc nào cũng có thể phục hồi những cây già cỗi, bị bệnh. Do đó, điều quan trọng là phải hiểu mục đích của việc cắt tỉa cây cảnh và những mặt trái tiềm ẩn cần lưu ý.
Mục đích của thủ tục
Cây táo cần được tái sinh khoảng 25-30 năm một lần nếu điều kiện sinh trưởng thuận lợi. Một số giống táo bước vào giai đoạn ngủ đông sớm hơn nhiều, đặc biệt nếu được trồng ở những vùng có khí hậu không phù hợp hoặc đất nghèo dinh dưỡng. Việc cắt tỉa cụ thể cho những cây táo hiện có có thể được thực hiện cho các mục đích sau:
- kích thích sự phát triển của các nhánh mới;
- tăng năng suất cây trồng;
- loại bỏ khối lượng không cần thiết của các nhánh “trống”;
- sự hình thành của một vương miện đẹp;
- cải thiện hương vị của trái cây.
Ưu và nhược điểm
Cây ăn quả, khi được xử lý đúng cách tại vị trí cắt tỉa, sẽ nhanh chóng hình thành các điểm sinh trưởng mới. Sau khi cắt tỉa như vậy, cây táo sẽ hình thành các cành mới mềm dẻo, đàn hồi và khỏe mạnh. Những cành này có thể không ra quả trong vài năm đầu, nhưng sau đó sẽ cho ra một vụ thu hoạch với hương vị thơm ngon nhất. Cành bị cắt sẽ không còn là nguồn gây hại cho cây trồng. Nguy cơ sâu bệnh trong vườn cũng giảm đi, vì chúng chủ yếu nhắm vào những cây già, bị bệnh. Nếu chọn đúng kiểu cắt tỉa, tán cây sẽ được định hình chính xác. Điều này không chỉ đẹp mà còn có lợi. Không có bóng râm không cần thiết, không khí lưu thông tự do và quả nhận được đủ ánh sáng ngay cả gần thân cây.
Việc trẻ hóa cây táo bằng cách cắt tỉa đúng cách và cẩn thận là rất quan trọng, vì những quy trình như vậy luôn gây căng thẳng cho cây. Nếu không tuân thủ đúng quy trình hoặc không đúng thời điểm, nguy cơ nhiễm trùng và làm chậm sự phát triển của cây là rất cao. Trong một số giai đoạn, vết cắt sẽ chậm lành, tạo điều kiện cho vi khuẩn, nấm mốc và côn trùng xâm nhập. Những nhược điểm của việc trẻ hóa và cắt tỉa định hình bao gồm: cắt tỉa cây táo Năng suất có thể giảm trong hai năm đầu sau khi xử lý. Thời gian này có thể cần thiết để tích lũy năng lượng sống cần thiết cho quá trình sinh trưởng tích cực.
Quy tắc cơ bản
Cây táo trưởng thành cần được xử lý hết sức cẩn thận. Chúng thường đã bị hư hại ở thân hoặc cành chính. Trước giai đoạn sinh trưởng tích cực, cây táo cần có thời gian để hình thành lớp bảo vệ trên bề mặt cắt; nếu không, nguy cơ chết hoặc nhiễm trùng sẽ rất cao. Do đó, để cây táo thực sự được trẻ hóa, điều quan trọng là phải tuân thủ một số quy tắc nhất định.
Hàng tồn kho
Dụng cụ được lựa chọn dựa trên tình trạng cây, độ tuổi, số lượng và độ dày của cành. Đối với nhiều loại cây trồng khác nhau, những dụng cụ sau đây là đủ:
- cưa làm vườn có răng nhỏ;
- kéo cắt tỉa sắc bén;
- dao làm vườn.
Trong một số ít trường hợp, cần dùng đến cưa máy. Cành lớn được cắt bỏ bằng cưa tay thông thường hoặc cưa sắt chuyên dụng. Không nên sử dụng dụng cụ có răng cưa lớn vì chúng để lại những vết khía sâu, làm chậm quá trình "vết thương" trên cây. Tốt nhất nên cắt bỏ những chồi nhỏ bằng kéo cắt tỉa, và cắt bỏ những cành vừa bằng dao. Điều quan trọng là phải xử lý sơ bộ tất cả các dụng cụ ngay trước khi sử dụng.
Hạn chót
Chỉ có sự tái tạo kịp thời mới có thể thành công. Việc cắt tỉa có thể được thực hiện vào mùa xuân hoặc mùa thu, nhưng phải được thực hiện sau khi thời tiết ấm lên. Sương giá làm gỗ giòn, gây khó khăn cho việc cắt tỉa cẩn thận. Thời điểm tốt nhất được coi là giữa mùa xuân hoặc đầu mùa xuân, tùy thuộc vào khí hậu khu vực. Trong thời gian này, nhựa cây chưa bắt đầu chảy, và nguy cơ sương giá cũng thấp. Qua mùa hè, cây sẽ phục hồi hoàn toàn và có thể sống sót qua mùa đông bình thường, cũng như hình thành những cành mới khỏe mạnh sẽ ra quả vào năm sau.
Nếu việc trẻ hóa cây vào mùa xuân không thành công, bạn có thể hoãn lại đến mùa thu. Việc cắt tỉa nên được thực hiện sau khi cây đã vào giai đoạn ngủ đông, nhưng trước đợt sương giá đầu tiên. Tốt nhất nên đợi cho đến khi lá và quả rụng hoàn toàn. Sau khi cắt tỉa, cần đặc biệt chú ý xử lý vết cắt và cách nhiệt cho rễ, vì cây sẽ dễ bị tổn thương hơn. Việc trẻ hóa cây vào mùa thu không thích hợp cho các giống lai ưa nhiệt hoặc các giống lai không phải vùng.
Chăm sóc đúng cách
Việc chăm sóc tiếp theo sẽ đảm bảo vết cắt mau lành. Bước đầu tiên nên là bịt kín vết cắt bằng nhựa thông vườn hoặc một loại thuốc khử trùng khác. Tốt nhất nên thực hiện việc này ngay trong quá trình xử lý; sau đó, rất dễ bỏ sót nhiều điểm xâm nhập của vi khuẩn và sâu bệnh.
Phân bón sẽ giúp cây nhanh lành, phục hồi và kích thích sinh trưởng mới. Nên bón phân vào mùa xuân, ngay cả khi đã cắt tỉa vào mùa thu. Vào mùa đông, bất kỳ chất dinh dưỡng nào cũng sẽ vô dụng. Lân và kali đặc biệt quan trọng đối với cây táo trong giai đoạn phục hồi. Bạn có thể tạo hỗn hợp hoạt tính từ các nguyên liệu sau:
- 20 g urê;
- 15 g supe lân kép;
- 20 g kali clorua.
Nên bón tro gỗ cho cây với tỷ lệ 150-200 gram trên một mét vuông đất xung quanh gốc. Tất cả các loại phân hữu cơ đều được bón tốt nhất vào mùa thu. Chúng sẽ phân hủy dần dần trong mùa đông, làm giàu dinh dưỡng cho đất. Ngay sau khi cắt tỉa, hãy giảm tưới nước để tránh làm tăng dòng chảy nhựa cây. Làm tơi xốp đất và phủ lớp mùn cũng có lợi; điều này cải thiện dinh dưỡng cho rễ và đẩy nhanh quá trình phục hồi.
Các kiểu cắt tỉa và phương pháp
Người làm vườn sử dụng ba phương pháp để trẻ hóa cây ăn quả. Cắt tỉa một lần hoặc cắt tỉa sốc là tốt nhất cho những cây non, khỏe mạnh và không có bệnh. Phương pháp này cho kết quả nhanh nhất, nhưng nếu không được thực hiện đúng cách, nó có thể phá hủy toàn bộ cây. Cắt tỉa dần dần hoặc cắt tỉa ba năm một lần nhẹ nhàng hơn và phù hợp với những cây táo nhạy cảm và già nhất. Nhược điểm chính của phương pháp cắt tỉa dần dần là không mang lại kết quả tức thì và chi phí nhân công cao. Phương pháp thứ ba được coi là hiện đại, nhưng trước đây được gọi là "cắt tỉa nửa vời". Phương pháp này kết hợp cả kỹ thuật cắt tỉa sốc và cắt tỉa nhẹ nhàng, nhưng đòi hỏi người làm vườn phải có kỹ năng đáng kể.
Một kế hoạch ba năm nhẹ nhàng
Bước đầu tiên là loại bỏ những cành chết và bị bệnh, được gọi là cắt tỉa vệ sinh. Việc này sẽ cho phép cây táo phục hồi trước khi được tái tạo mạnh mẽ hơn. Trước tiên, hãy loại bỏ những cành:
- vỡ;
- khô héo;
- có dấu hiệu tê cóng;
- bị côn trùng ăn;
- có đốm đen;
- hướng về phía vương miện;
- bị biến dạng đáng kể.
Bước tiếp theo là tạo hình tán cây mới theo đúng hình dạng và kích thước. Chiều cao được rút ngắn 1/3, đảm bảo tầng dưới không bị tầng trên che khuất hoàn toàn. Ngoài ra, mật độ cây được giảm bớt ở phía nam, nơi cây phát triển mạnh nhất. Điều quan trọng là phải hỗ trợ các cành hướng về phía bắc, vì chúng sẽ chịu phần lớn tải trọng.
Vào năm thứ hai, điều quan trọng là phải loại bỏ các cành thừa, giảm trọng lượng tổng thể. Để làm điều này, hãy cắt ngắn chiều dài thêm một phần ba nữa. Cắt bớt một nửa những cành phát triển mạnh. Điều quan trọng là phải cắt tỉa để tạo thành hình tam giác. Điều này sẽ cho phép tán cây tái sinh tích cực, đồng thời đảm bảo các tầng thấp hơn nhận được đủ ánh sáng. Sẽ rất hữu ích khi xem ảnh của các ví dụ cắt tỉa tương tự, vì chúng cho thấy rõ hình dạng. Ngoài ra, hãy loại bỏ các chồi, bao gồm cả chồi non. Tôi để lại một trong những chồi có hình dạng đều đặn nhất trên mỗi nhánh. Bạn cũng có thể chọn chồi dựa trên hướng phát triển, tập trung vào hình dạng tán cây mong muốn. Nếu các chồi hơi cong, chúng có thể được cố định theo chiều ngang cho mùa tiếp theo.
Năm thứ ba là giai đoạn bảo dưỡng phòng ngừa và hình thành tán cuối cùng. Một nửa số chồi còn lại được cắt bỏ, chọn ra những chồi khỏe nhất. Tất cả các cành bị kẹp đều được cắt bỏ. Các cành được kiểm tra lại xem có bất kỳ bệnh nào có thể đã ảnh hưởng đến cây táo trong những năm trước không. Tốt nhất là giữ nguyên phần xương của cây nếu chúng vẫn còn sống.
Phương pháp sốc hoặc cực đoan
Phương pháp trẻ hóa này phù hợp nếu cây đột nhiên ngừng ra quả và bắt đầu héo úa, khô héo. Phương pháp sốc cũng đáng để lựa chọn để khôi phục lại tình trạng ban đầu của một vườn táo bị bỏ hoang. Những cây táo yếu ớt và kém sức sống nhất sẽ không thể sống sót sau phương pháp này, vì vậy không cần phải tốn thời gian và công sức chăm sóc chúng trong tương lai. Việc trẻ hóa cực độ là cần thiết cho những cây có khối lượng quả đã di chuyển ra các cành bên ngoài. Điều này không chỉ làm giảm năng suất mà còn có nguy cơ mất hoàn toàn cây.
Mục đích chính của việc cắt tỉa sốc là kích thích cây phát triển mạnh mẽ và ra quả. Việc tạo hình tán cây không phải là mục tiêu ở đây. Giai đoạn đầu tiên là cắt tỉa thân cây. Tìm chồi sinh trưởng chính, đo khoảng cách 2 mét từ gốc cây và cắt tỉa phần còn lại. Các biện pháp triệt để như vậy sẽ cho phép cây nhanh chóng hình thành một khối lượng lớn các cành non. Ngoài ra, tất cả các chồi khác đều được cắt ngắn. Đường kính vòng tán cây không được quá 3 mét. Không cần cắt tỉa thêm trong giai đoạn đầu tiên này; chỉ cần loại bỏ các cành già và chết. Trong suốt mùa vụ, hãy loại bỏ các chồi mọc cạnh nhau và giảm lượng cây bụi thấp.
Phương pháp hiện đại
Phương pháp cắt tỉa này gồm hai giai đoạn và đòi hỏi một trình độ kỹ năng nhất định khi làm việc với cây ăn quả. Bản chất của phương pháp hiện đại là luân phiên trẻ hóa mặt phía bắc và phía nam. Mặt phía nam được bắt đầu, vì nó chịu phần lớn trọng lượng quả. Tất cả các cành và chồi được cắt tỉa trong một khu vực không quá 3 mét chiều cao và không quá 2 mét chiều rộng. Sau đó, rễ được cắt ngắn xuống còn 70 cm ở cùng một phía. Các vết cắt lớn của các cành chính được che phủ bằng nhựa mờ màu đen và được mở ra sau một năm. Các điểm cắt tỉa còn lại được xử lý bằng nhựa đường làm vườn.
Vào năm thứ hai, quy trình tương tự được lặp lại ở phía bên kia. Điều quan trọng là giảm thiểu số lần cắt. Có thể thay đổi một chút kích thước của phần cắt. Với kiểu trẻ hóa này, cây táo sẽ cho năng suất tối đa ngay từ năm thứ tư. Quả sẽ luôn ở ít nhất một bên. Kiểu cắt tỉa này nên được kết hợp với cắt tỉa vệ sinh; nên thực hiện cắt tỉa định hình vào năm thứ tư và thứ năm. Cắt tỉa vòng, phù hợp với cả cành lớn và cành nhỏ, cho kết quả tốt.
Các mẫu mùa xuân và mùa thu
Nếu cây không bị bỏ bê và không có vấn đề gì rõ ràng, nhưng sản lượng quả giảm và mất đi hương vị ban đầu, bạn có thể tiến hành trẻ hóa theo mùa. Lịch cắt tỉa sẽ phụ thuộc vào thời điểm trong năm. Vào mùa xuân, tốt nhất không nên để nguyên các cành chính ở giữa, đặc biệt là khi nhựa cây sắp chảy. Điều quan trọng là phải loại bỏ bất kỳ chồi quá cao và chồi bên nào, hay còn gọi là chồi cạnh tranh. Điều quan trọng là phải giữ lại phần giữa của cây, nơi chứa phần sinh trưởng mạnh nhất, có khả năng ra quả trong mùa này.
Có thể trẻ hóa triệt để hơn vào mùa thu. Trong thời gian này, cần loại bỏ tất cả các cành mọc sai hướng. Bất kỳ cành thứ cấp nào hình thành trong mùa hè cũng nên được cắt tỉa. Nên để lại một hoặc hai cành bên làm cành chính cho mùa tiếp theo.
Cây táo cần được chăm sóc đặc biệt. Chúng nhanh chóng mọc chồi bên, không chỉ làm hỏng vẻ ngoài của tán cây mà còn ngăn cản cây tập trung toàn bộ năng lượng để cho ra một vụ thu hoạch lớn. Việc trẻ hóa cây táo bằng cách cắt tỉa sẽ mang lại kết quả tuyệt vời nếu tuân thủ đúng kỹ thuật. Để làm được điều này, bạn cần chọn đúng thời điểm, phương pháp và chuẩn bị dụng cụ. Điều quan trọng là phải chọn kiểu cắt tỉa dựa trên mục đích xử lý và tình trạng của cây.
Cắt tỉa cây táo vào mùa xuân
Những đốm này trên quả táo là gì?
10 giống táo phổ biến nhất
Chăm sóc cây táo cơ bản vào mùa thu