Cách chăm sóc nho vào mùa thu để đảm bảo thu hoạch tốt và chuẩn bị cho mùa đông

Việc chăm sóc nho đúng cách vào mùa thu không chỉ giúp tăng khả năng chống chịu sương giá của cây nho mà còn đảm bảo cây phát triển mạnh mẽ và khỏe mạnh vào mùa xuân, điều này thể hiện ở kích thước và chất lượng quả nho vào năm sau.

Phần lớn công việc diễn ra vào tháng 10, nhưng ở vùng giữa, việc chuẩn bị nho cho mùa đông phải bắt đầu sớm nhất là vào nửa đầu tháng 9.

Chăm sóc nho vào tháng 9 và tháng 10

Việc chăm sóc cây nho mùa thu có hai mục tiêu: tạo nền tảng cho việc ra quả chất lượng cao vào mùa tới và chuẩn bị cây cho mùa đông. Một cây nho được coi là đã sẵn sàng cho mùa đông nếu cây khỏe mạnh, không bị sâu bệnh, có gỗ chín đều, đã phục hồi năng lượng đã tiêu hao cho việc ra quả và đã vào giai đoạn ngủ đông đúng thời điểm.

Những nhiệm vụ và điều kiện sinh trưởng này quyết định cách chăm sóc nho vào mùa thu. Dưới đây là danh sách các nhiệm vụ chính:

• lần cho ăn cuối cùng của mùa;
• cắt tỉa nho;
• cắt rễ;
• bảo vệ khỏi nấm và côn trùng;
• tưới nước trước mùa đông;
• nơi trú ẩn cho mùa đông.

Việc chăm sóc nho chất lượng vào mùa thu đặc biệt quan trọng đối với các giống nho chín muộn, vì chúng có thời gian hạn chế để trưởng thành gỗ và làm chậm quá trình sinh trưởng. Khi được trồng ở vùng khí hậu ôn đới, ngay cả các giống nho giữa mùa cũng có thể không có đủ thời gian để chuẩn bị cho mùa đông. Do đó, có hai nguyên tắc được khuyến nghị:

1. Công việc thu hoạch mùa thu nên bắt đầu càng sớm càng tốt - ngay khi cây nho đã thu hoạch xong. Việc chuẩn bị các giống nho sớm nên được bắt đầu mà không cần chờ cho đến khi toàn bộ vườn nho ra quả.
2. Cần phải cẩn thận trước để đảm bảo dây nho không bị quá tải. Nếu cây tiêu tốn quá nhiều năng lượng để chín, sẽ khó phục hồi nhanh chóng. Việc hy sinh năng suất vì bụi nho và tỉa bớt chùm nho là điều đáng làm.

Bón phân cho nho vào mùa thu

Cây nho bị suy yếu do không đậu quả sẽ không đủ sức chịu lạnh và có thể bị đóng băng suốt mùa đông. Dưới mái che, điều kiện thuận lợi cho nấm phát triển (ví dụ, do băng tan) có thể phát triển, và trong trường hợp này, sức khỏe của cây vào mùa xuân sẽ phụ thuộc vào khả năng miễn dịch của chúng, vì vậy việc đặt những quả nho yếu dưới mái che là rất nguy hiểm.

Để tránh những hậu quả tiêu cực, nên bón phân cho nho vào tháng 9. Điều quan trọng là phải bổ sung chất dinh dưỡng, chủ yếu là kali và phốt pho, cũng như canxi, magiê, đồng, sắt, mangan, kẽm và bo. Không nên bón đạm trong giai đoạn này vì đạm kích thích sự phát triển của khối xanh, trong khi nho đang bước vào giai đoạn ngủ đông. Chỉ những cây non mới cần bón phân, vì phân bón được bón vào hố trồng có thể dùng được trong 3-4 năm.

Phân bón có thể được bón ở dạng lỏng, khô hoặc phun. Khi tưới nước, hãy đào rãnh sâu 10 cm xung quanh bụi cây, cách gốc 40 cm để đảm bảo phân bón thấm vào rễ, thay vì rải và làm ướt đất mặt. Đối với phân bón dạng lỏng vào mùa thu, hãy chọn một trong những cách sau:

• 30-40 g supe lân và 20-30 g kali sunfat cho 10 lít nước;
• 20-40 g kali monophosphat cho cùng một thể tích;
• chiết xuất 200-300 g tro gỗ trên 1 lít.

Có thể bổ sung vi lượng vào dung dịch dinh dưỡng hoặc bón qua lá. Nên phun vào buổi tối: lúc này lá cây có khả năng hấp thụ dinh dưỡng cao hơn ban ngày, và không có ánh nắng gay gắt có thể làm cháy lá ướt. Khi bón qua lá, nồng độ chất dinh dưỡng nên giảm xuống còn một phần ba thể tích tính toán cho việc tưới nước.

• magie sunfat – 1 g trên 10 lít;
• mangan sunfat – 2 g;
• axit boric – 1-2 g;
• kẽm sulfat – 2 g.

Cây bụi sẽ hấp thụ đủ đồng và sắt nếu được xử lý bằng đồng hoặc sắt sunfat như một biện pháp phòng ngừa bệnh nấm. Tránh phun thuốc bổ sung để tránh gây ngộ độc cho cây.

Nếu bón phân qua lá để bổ sung vi chất dinh dưỡng, có thể bón phân lân-kali khô. Để làm điều này, chỉ cần trộn 300 g tro vào đất trong khi đào, hoặc thêm 10-15 kg phân chuồng hoai mục hoặc phân trộn vào rãnh sâu 20-25 cm đào xung quanh gốc cây, sau đó tưới nước kỹ cho cây. Rãnh phân bón nên cách gốc cây ít nhất 40-50 cm. Phân chuồng trộn với tro gỗ cũng có thể được sử dụng làm lớp phủ. Chỉ nên bón phân hữu cơ đã hoai mục kỹ vào mùa thu; nếu không, cây sẽ nhận được quá nhiều nitơ.

Cắt tỉa nho vào mùa đông

Bí quyết chăm sóc nho mùa thu là cắt tỉa vào mùa đông. Mục đích của việc này là trẻ hóa cây nho để duy trì năng suất cao, loại bỏ những phần bị hư hại và tỉa bớt cành để giảm nguy cơ mắc bệnh. Tốt nhất nên thực hiện quy trình này theo hai giai đoạn.

Cắt tỉa sơ bộ

Việc này được thực hiện vào tháng 9, khi bụi cây vẫn còn lá. Hướng dẫn cắt tỉa lần đầu vào mùa thu như sau:

1. Cần phải loại bỏ những cây nho bị hư hỏng và khô.
2. Cắt bỏ phần phát triển của thân chính đã đạt chiều cao 60 cm.
3. Những chồi mọc cao hơn 30 cm so với mặt đất nên được cắt ngắn đi 15% chiều dài của chúng.
4. Cắt bớt các chồi bên còn lại khoảng 2 lá.

Nên xử lý vết cắt bằng dung dịch hydrogen peroxide 3% hoặc dung dịch kali permanganat đậm đặc (nồng độ khoảng 50 g trên 1 lít nước). Sau khi vết cắt khô, dùng nhựa thông vườn bịt kín lại.

Cắt tỉa cơ bản

Nên thực hiện quy trình này 2-3 tuần sau khi lá rụng, khi quá trình vận chuyển nhựa cây trong thân cây đã dừng lại nhưng trước khi có sương giá nghiêm trọng.

Trình tự các hành động để cắt tỉa:

1. Trên cành thay thế của năm ngoái, bạn cần loại bỏ cành đã ra quả trong mùa hiện tại, cắt càng thấp càng tốt.
2. Chồi ở phía ngoài (phía dưới) của liên kết quả phải được cắt ngắn xuống mức 3 chồi - một nhánh thay thế mới sẽ được hình thành từ đó.
3. Từ các chồi bên trong, nên chừa lại 1-2 chồi cho cuống quả, cắt bớt còn khoảng 6-10 nụ. Số lượng nụ chính xác cần giữ lại có thể được xác định dựa trên đường kính của chồi, cộng thêm 1 hoặc 2 nụ. Đối với các giống có chùm quả nhỏ (dưới 0,5 kg), cộng thêm 3-5 nụ. Số nụ này sẽ là số nụ trên cuống quả mà bạn cần cắt.
4. Tất cả các gốc cây cần được xử lý theo quy trình tiêu chuẩn: đầu tiên bằng thuốc tím hoặc peroxide, sau đó bằng nhựa đường.

Nguyên tắc của việc cắt tỉa này là liên tục thay mới các chồi trên bụi cây, loại bỏ những cành già hơn bốn năm. Điều này cho phép những cây nho ba năm tuổi, đang ở đỉnh cao của độ phì nhiêu, nhận được dinh dưỡng tối đa.

Viêm rễ cây

Cùng lúc với việc cắt tỉa sơ bộ bụi cây (vào tháng 9), bạn cũng có thể thực hiện cắt tỉa rễ, hay còn gọi là cắt rễ. Việc này bao gồm việc loại bỏ các rễ nhỏ (rễ sương) nằm ở các lớp đất phía trên. Phần rễ này là phần đầu tiên bị ảnh hưởng bởi đất đóng băng vào mùa đông hoặc khô hạn vào mùa hè khô hạn và là phần kém khả năng chống chịu thiệt hại nhất do rệp cây nho. Bệnh thối rễ ở rễ nhỏ cũng có thể lây lan sang rễ chính.

Việc nhổ rễ là cần thiết nếu không có điều kiện chăm sóc thường xuyên. Tuy nhiên, nếu cây được theo dõi liên tục, việc nhổ rễ có thể được thực hiện như một biện pháp phòng ngừa tùy chọn.

Quy trình phẫu thuật đục thủy tinh thể:

1. Nới lỏng và loại bỏ lớp đất dày 20 cm ở vòng thân cây.
2. Cắt bỏ rễ sương gần thân cây, không để lại gốc.
3. Nếu cây đã trưởng thành, lớp này cũng có thể chứa rễ dày. Nên cắt tỉa dần dần những rễ này trong vòng 2-3 năm, mỗi lần cắt bỏ 30-40% số chồi.
4. Khử trùng các vị trí cắt bằng dung dịch đồng sunfat (3%) hoặc axit boric (1%).
5. Để khô.
6. Nếu muốn, bạn có thể quấn chân răng bằng màng bọc thực phẩm, nhưng đừng quấn quá chặt. Kỹ thuật này sẽ trì hoãn việc điều trị tủy tiếp theo khoảng 2-3 năm.
7. Đổ đất trở lại vòng tròn thân cây.

Kiểm soát dịch hại và bệnh tật

Việc xử lý sâu bệnh nên được thực hiện ngay sau khi thu hoạch. Điều quan trọng là phải ngăn chặn côn trùng hoặc nấm lây lan trên cây nho càng sớm càng tốt - điều này sẽ giúp cây nho có thời gian phục hồi trước mùa đông. Hơn nữa, nhiều loại sâu bệnh chuyển sang giai đoạn ấu trùng vào mùa đông, khiến chúng miễn dịch với một số loại thuốc trừ sâu.

Trong trường hợp xử lý vào mùa thu, việc sử dụng hóa chất là hợp lý; chúng an toàn cho vụ thu hoạch năm sau, nhưng hiệu quả hơn các biện pháp sinh học và dân gian.

1. Tùy thuộc vào loại sâu bệnh, nên sử dụng thuốc trừ sâu và thuốc diệt ve - "Actellic", "Oxychom", "Dimethoate" và các loại khác.
2. Để chống nấm, bạn cần xử lý cây bằng 5% sắt sunfat và vào tháng 10, sau khi lá rụng và đã cắt tỉa xong, hãy phun dung dịch đồng sunfat 3%.
3. Ngoài các biện pháp này, bạn có thể sử dụng các sản phẩm sinh học (Fitosporin, Gliokladin, Gamair, Trichodermin), nhưng bạn nên chú ý đến nhiệt độ không khí cần thiết để duy trì các đặc tính làm việc của sản phẩm.

Nếu việc điều trị mang tính chất phòng ngừa, chúng tôi khuyến nghị áp dụng phác đồ sau:

1. Sau khi thu hoạch, xử lý cây bằng dung dịch vôi để diệt trừ sâu bệnh. Để làm điều này, hãy pha 1 kg vôi sống với 3 lít nước. Khi dung dịch đã phản ứng, thêm 7 lít nước.
2. Sau khi lá rụng, tiến hành đào đất sâu để tiêu diệt sợi nấm và diệt ấu trùng trú đông trong đất.
3. Vào nửa đầu tháng 10, phun dung dịch gồm 10 thìa muối và 5 thìa soda vào mỗi xô nước.
4. Sau khi cắt tỉa, uốn cong cây nho xuống đất, chuẩn bị cho việc che phủ.
5. Ngay trước khi cách nhiệt cho bụi cây vào mùa đông, hãy phun 3% sắt sunfat.

Trong trường hợp này, vào mùa xuân, sau khi gỡ bỏ lớp phủ, cần xử lý bụi cây bằng dung dịch đồng sunfat 1%. Nhớ phun không chỉ lên thân cây mà còn cả đất xung quanh thân cây.

Tưới nước trước mùa đông

Chăm sóc cây nho mùa thu vào tháng 9 ở vùng khí hậu ôn đới bao gồm việc tiếp tục tưới nước như bình thường, ngoại trừ những lúc trời mưa. Thiếu độ ẩm khiến cây không kịp chuẩn bị cho mùa đông.

Việc duy trì độ ẩm đặc biệt quan trọng nếu nho trồng trên đất cát hoặc đất thịt pha cát. Trong trường hợp này, vườn nho cần được tưới nước thường xuyên, với lượng nhỏ, trong khi cây trồng trên đất sét hoặc đất đen cần tưới ít thường xuyên hơn nhưng nhiều hơn.

Sau khi lá rụng và quá trình cắt tỉa chính hoàn tất, nhưng trước khi đất đóng băng, cần tưới nước để bổ sung độ ẩm. Tưới nước vào các rãnh sâu 10 cm xung quanh bụi cây. Trung bình, mỗi cây cần 5 xô nước đầy. Cây già và trưởng thành cần tới 10 xô, trong khi cây non cần 10-30 lít. Đất cát cần tăng lượng nước lên tới 6 xô (so với mức trung bình), trong khi đất sét cần giảm 2,5-3 xô.

Che phủ cây nho cho mùa đông

Nho cần được che phủ trước khi nhiệt độ xuống -5°C. Cần uốn cong thân nho xuống đất sớm hơn nữa để tránh sương giá đầu mùa. Gỗ bị hư hại do sương giá sẽ mất đi độ đàn hồi, vì vậy thân nho có thể bị nứt khi đặt xuống.

Nếu quá nóng, hệ thống rễ của bụi cây có thể bị thối. Tốt nhất nên phủ một lớp mỏng ban đầu rồi gia cố sau. Một lựa chọn khác là bỏ lớp phủ trong những đợt nắng ấm mùa thu. Ở những vùng không có tuyết vào mùa đông, cần phủ một lớp dày hơn, nhưng vật liệu phải thoáng khí - thiếu thông gió sẽ gây ra hiện tượng ngưng tụ, có thể dẫn đến nấm mốc.

Che phủ một bụi cây trưởng thành

Dây nho nên được tháo khỏi giá đỡ và uốn cong xuống đất, tốt nhất là dùng móc để cố định. Nên phủ chúng bằng cành vân sam hoặc thông. Cành vân sam được coi là vật che phủ tốt nhất cho nho, vì chúng giữ lại một lớp tuyết và cho phép không khí lưu thông đến dây nho.

Che phủ cây giống và cây năm đầu tiên

Những bụi cây được trồng vào mùa xuân năm ngoái hoặc ngay trước mùa đông cần được cách nhiệt cẩn thận hơn—nên chôn các chồi non. Để làm điều này, hãy đào các rãnh sâu khoảng 30 cm xung quanh bụi cây. Các chồi non đã được buộc trước đó nên được đặt cẩn thận vào rãnh, cẩn thận không làm hỏng chúng, sau đó phủ ba lớp (mỗi lớp khoảng 10 cm): đất, mùn và một lớp đất khác.

Các vấn đề chăm sóc mùa thu

Vấn đề chính với nho trong quá trình thu hoạch vào mùa thu, có thể xảy ra ngay cả khi được chăm sóc đúng cách, là quá trình chín chậm của gỗ. Người làm vườn thường phát hiện ra vấn đề này vào tháng Mười, khi đã đến lúc cắt tỉa cây và bụi cây vẫn còn xanh. Trong trường hợp này, bạn có thể khắc phục bằng cách đẩy nhanh quá trình chín nhân tạo. Đặt giàn nho nằm ngang trên mặt đất và phủ lên chúng một vật liệu cách nhiệt tốt. Sau khi gỗ chín, hãy tháo bỏ lớp phủ, thực hiện các biện pháp xử lý cần thiết (cắt tỉa, xử lý phòng ngừa, tưới nước trước mùa đông), sau đó phủ lại cho cây trong mùa đông theo kế hoạch.

Nên thực hiện các biện pháp kích thích cây trưởng thành từ sớm. Bên cạnh việc che phủ cây vào tháng 10, hai kỹ thuật sau sẽ hữu ích:

1. Vào cuối tháng 8 và đầu tháng 9, bạn nên ngừng tưới nước cho nho. Nếu thời tiết quá nóng khiến cây không thể tưới nước, bạn có thể cung cấp độ ẩm cùng với phân bón rễ có chứa kali và phốt pho.
2. Vào tháng 9, cần tiến hành phun phân bón không theo kế hoạch có chứa kali và phốt pho (20-30 g mỗi chất cho 10 lít).

Việc chuẩn bị cho mùa đông vào mùa thu, cũng như công việc và chăm sóc mùa xuân trong suốt mùa vụ, quyết định sản lượng và chất lượng thu hoạch nho trong tương lai. Những cây nho sống sót qua mùa đông sẽ phát triển nhanh, ít bị bệnh và có đủ dự trữ để ra quả.