Đào là một loại cây trồng thất thường; để có được một vụ thu hoạch bội thu, người làm vườn phải bỏ ra rất nhiều công sức. Từ mùa xuân đến cuối mùa hè, bạn cần liên tục theo dõi sức khỏe của cây, bón phân kịp thời, cải tạo đất và cắt tỉa. Chăm sóc mùa thu là một trong những giai đoạn quan trọng nhất; chỉ có thể mong đợi một vụ thu hoạch bội thu vào mùa tới nếu cây đào được chuẩn bị tốt cho mùa đông.
Cách chăm sóc cây đào vào mùa thu
Các quy trình chuẩn vào mùa thu bao gồm bón phân, tưới nước, xới đất và phun thuốc phòng trừ sâu bệnh cho cây đào. Cây đào non, chưa ra quả cần được bảo vệ khỏi sương giá. Mỗi người làm vườn phải tự xây dựng kế hoạch riêng, cân nhắc đến điều kiện khí hậu và thời tiết của vùng, cũng như đặc điểm của giống đào.
Những người mới làm vườn nên nhớ rằng việc không tuân thủ đúng quy trình làm vườn không chỉ dẫn đến giảm năng suất mà còn gây mất cây. Cải tạo vườn là một quá trình phức tạp và tốn thời gian. Do đó, cần tuân thủ nghiêm ngặt tất cả các quy trình được khuyến nghị. Khó khăn có thể chỉ phát sinh trong vài năm đầu; sau đó, việc chăm sóc cây đào mùa thu sẽ trở nên quen thuộc.
Cách chăm sóc đất
Đất xung quanh cây nên được đào 10-15 ngày trước đợt sương giá đầu tiên. Quy trình này giúp loại bỏ côn trùng ký sinh đào hang ở lớp đất mặt trong mùa đông. Đất nên được đào sâu đến 30 cm, thật chắc chắn; điều này sẽ xác định mức độ thiệt hại do sâu bệnh gây ra do nhiệt độ thấp. Đào xung quanh thân cây thật cẩn thận, tránh làm hỏng rễ.
Những cục đất đã xới không cần phải được đập vỡ hoặc san phẳng bằng cào; sương giá sẽ dần dần làm đất tơi xốp, cho phép độ ẩm thoát ra dễ dàng. Tháng đầu tiên của mùa đông ở hầu hết các vùng thường có nhiệt độ thấp, tuyết rơi và băng tan thường xuyên. Nếu bạn xới đất ngay lập tức, những thay đổi thời tiết sẽ biến lớp đất mặt thành một lớp vỏ dày đặc, ngăn không cho không khí và độ ẩm đi qua, ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển sau này của cây.
Bón phân cho đào vào mùa thu
Để đảm bảo cây đào có một mùa đông thuận lợi, cần bón phân cho cây đào, bắt đầu bằng phân khoáng. Đào hố rộng và sâu tối đa 25 cm xung quanh gốc cây, cách gốc 30 cm (tăng dần kích thước hố khi cây trưởng thành). Đầu tiên, bón lân, phủ một lớp đất dày 4 cm lên trên, bón thêm kali và phủ đất lại. Ngoài ra, thay vì bón phân xen kẽ, hãy sử dụng hỗn hợp lân-kali pha sẵn, trộn với một ít đất đã đào, lấp hố và phủ phần đất còn lại lên trên.
Việc kết hợp bón phân hữu cơ với xới đất rất thuận tiện: phân hữu cơ hoặc phân chuồng được rải đều xung quanh gốc đào, san phẳng bằng cào, và đất được xới như mô tả ở trên. Lượng phân bón được tính toán dựa trên tuổi của cây và điều kiện đất. Không nên bón quá liều lượng khuyến nghị, vì điều này sẽ làm gián đoạn quá trình chuẩn bị tự nhiên của cây đào cho mùa đông.
| Tuổi của cây | Tỷ lệ bón phân |
| Lên đến 3 năm | 10 kg chất hữu cơ, 75 g supe lân, 30 g muối kali. |
| 4–7 tuổi | 15 kg phân chuồng hoặc phân hữu cơ, 125 g supe lân, 45 g muối kali và 65 g amoni nitrat. |
| 7–9 tuổi | 25–30 kg chất hữu cơ, 160 g supe lân, 65 g muối kali. |
| Từ 9 tuổi trở lên | 35 kg phân hữu cơ, 180 g supe lân, 100 g muối kali và 120 g amoni nitrat. |
Sau khi bổ sung khoáng chất và chất hữu cơ, nên bón phân qua lá (sau khi lá rụng). Bạn có thể sử dụng phân urê (50 gram cho mỗi xô nước). Nếu cây đào được trồng vào mùa xuân, với việc chuẩn bị đất thích hợp, thì không cần bón phân vào mùa thu; cây chỉ cần bón phân vào năm sau. Sau khi trồng vào mùa thu Lần cho ăn đầy đủ đầu tiên được thực hiện sau một năm rưỡi.
Phân lân được bón hai mùa một lần và chỉ bón vào mùa thu. Phân hữu cơ có thể được bón ba năm một lần, nhưng nếu đất đã màu mỡ, nên bón ít thường xuyên hơn hoặc giảm liều lượng. Không nên bón phân chuồng tươi (chưa mục nát) cho cây non vì sẽ làm cháy rễ. Đối với cây đào già thì ngược lại, vì rễ đã bén rễ và ăn sâu vào đất nên không dễ bị cháy rễ.
Cách và thời điểm tưới nước cho cây đào
Hầu hết các rễ nối của cây đào nằm ở độ sâu 65 cm, vì vậy đất cần được làm ẩm đến cùng độ sâu đó. Tưới nước cho cây sau khi lá rụng, khi cây không còn phát triển nữa. Điều quan trọng là phải tưới nước trước đợt sương giá đầu tiên của mùa thu; tưới nước muộn hơn có thể khiến rễ, cành và thân cây bị đóng băng một phần hoặc toàn bộ. Để tránh sai sót, hãy tham khảo dự báo thời tiết dài hạn. Tưới nước từ từ và chỉ tưới vào rễ.
Đào nên được tưới nước vừa phải, tránh ngập úng, vì điều này sẽ ngăn cây qua đông đúng cách và làm tăng nguy cơ mắc bệnh nấm và vi-rút. Nếu vườn có đất sét nặng hoặc nếu cây mọc ở vùng trũng, tốt nhất nên tránh tưới nước. Một lý do khác để tránh tưới nước là mùa thu mưa. Đào trồng trên đất thịt pha cát hoặc đất podzolic cần độ ẩm đáng kể trước mùa đông.
Cắt tỉa cây đào vào mùa thu và tạo hình tán cây
Cây đào cần nhiều ánh sáng mặt trời, nhưng chúng cũng sinh trưởng rất mạnh mẽ. Nếu không cắt tỉa kịp thời, cây sẽ phát triển nhiều thân, tạo ra nhiều nụ quả. Khi quả quá nhiều, cành sẽ gãy, làm cây yếu đi và không thể qua đông đúng cách. Trước khi lập kế hoạch cắt tỉa mùa thu, nghiên cứu đặc điểm hình thành vương miện.
Loại hình cốc
Hầu hết các giống đào đều được tạo hình bát - cây được tỉa thưa vừa đủ, đón được nhiều ánh sáng mặt trời, dễ chăm sóc và thu hoạch. Quá trình này chỉ được thực hiện vào mùa xuân ở miền Nam; ở các vùng khác, việc tạo hình được thực hiện vào tháng Tám hoặc nửa đầu mùa thu (nếu thời tiết ấm áp và khô ráo). Việc tạo hình sẽ mất ít nhất bốn năm, và nên bắt đầu từ một đến hai năm sau khi trồng, tùy thuộc vào chiều cao của cây con.
- Thân chính được cắt ngắn ở độ cao 80 cm, 60 cm dưới cùng dành cho cành chính, và 20 cm trên cùng dành cho cành xương. 3 hoặc 4 cành bên khỏe nhất được giữ lại và có thể cắt ngắn còn 15 cm. Các chồi còn lại, cũng như tất cả các nụ, được cắt bỏ hoàn toàn. Vào mùa hè, các thân mọc hướng lên trên được cắt bỏ.
- Năm sau, tất cả các cành xương đều được cắt tỉa đến cùng độ dài. Thân cây mọc trên thân và cành xương vào mùa hè được cắt ngắn còn 10 cm.
- Vào năm thứ ba, chỉ còn lại những cành khỏe nhất, nằm cách gốc cành chính nửa mét và được cắt ngắn còn 50 cm. Chúng sẽ trở thành cành thứ cấp.
Vào năm cuối, các cành bậc ba được hình thành. Vào mùa hè, các chồi mọc hướng xuống, hướng vào trong và hướng ngang được cắt bỏ. Sau đó, cần tỉa thưa và cắt tỉa phòng ngừa hàng năm. Một cây đào cho quả tốt trong khoảng 13 năm, sau đó cần được trẻ hóa. Quy trình này được chấp nhận khi năng suất giảm đáng kể, miễn là bản thân cây đào khỏe mạnh và được chăm sóc tốt.
Cắt tỉa gia đình
Phương pháp này phù hợp hơn với các giống cây ra nụ dày. Quy trình bao gồm việc cắt ngắn các chồi non yếu đi 15–20 cm, đồng thời cắt tỉa các cành khỏe mạnh để lại 3 đến 8 nhóm nụ đậu quả (tùy thuộc vào sức sinh trưởng). Kiểu cắt tỉa này có thể được kết hợp với cắt tỉa thay thế: các chồi đậu quả khỏe mạnh được cắt tỉa bằng phương pháp tự chế, trong khi các chồi non yếu, chồi sinh trưởng và chồi hỗn hợp chỉ được cắt tỉa 3 nụ.
Bằng cách kết hợp hai phương pháp cắt tỉa này, bạn có thể tạo ra tán cây tối ưu cho các giống đào dễ phát triển dày đặc. Tuyệt đối không sử dụng các phương pháp cắt tỉa quá mức trên cây non. Việc cắt bỏ một phần đáng kể cành sẽ mất hơn bốn năm để cây bắt đầu ra quả. Nên tỉa bớt tán cây không quá một lần mỗi năm trước khi cây ra hoa lần đầu.
Cắt tỉa mùa thu của một cây đào đã hình thành
Quy trình này được thực hiện từ cuối tháng 9 đến giữa tháng 10 để vết thương lành lại trước khi sương giá bắt đầu. Chỉ nên sử dụng các dụng cụ làm vườn sắc bén, sạch sẽ và đã được khử trùng (kéo, kéo cắt cành, kéo tỉa cành hoặc cưa). Các vết cắt phải được phủ kín bằng vecni sân vườn hoặc sơn dầu, hoặc trong trường hợp nghiêm trọng, có thể xử lý bằng tro gỗ nghiền.
Vào mùa thu, hãy loại bỏ những cành bị bệnh, hư hỏng và khô (chúng có thể là nơi trú ngụ của sâu bệnh, bào tử nấm và vi khuẩn gây bệnh). Nên cắt tỉa những chồi yếu và chồi hút quá nhiều dinh dưỡng trên tán cây, vì chúng sẽ hấp thụ quá nhiều chất dinh dưỡng trong mùa đông. Trước tiên, hãy cắt tỉa những cành chỉ có hoa hoặc nụ đang phát triển, sau đó tỉa bớt tán cây. Việc cắt tỉa chỉ nên được thực hiện khi thời tiết ấm áp và khô ráo.
Chiều cao tối ưu cho một cây đào trưởng thành là 3,5 mét; nên hạ thấp tán cây bằng cách đẩy ngang. Ở những vùng có mùa đông khắc nghiệt, việc cắt tỉa mạnh được thực hiện vào mùa thu để cải thiện sự phân phối dinh dưỡng. Ở vùng khí hậu ôn đới hoặc miền Nam, cũng như đối với các giống đào chịu được mùa đông có thể chịu được nhiệt độ xuống đến -40 độ C, việc cắt tỉa này là không cần thiết.
Chế biến đào mùa thu
Việc xử lý chính cho cây đào được thực hiện vào mùa thu, và các kết quả tiếp theo sẽ được củng cố vào mùa xuân. Việc phun thuốc vào mùa hè nhằm mục đích loại bỏ bệnh hoặc sâu bệnh trong những thời điểm nguy hiểm nhất (thời tiết bất lợi hoặc dịch bệnh). Mùa thu là thời điểm ẩm ướt trong năm, và độ ẩm cao tạo ra môi trường lý tưởng cho bào tử phát triển. Nếu hoạt động của nấm không được ngăn chặn trước mùa đông, chúng sẽ xâm nhập vào vỏ cây ngay từ tháng Hai, làm chậm dòng chảy nhựa cây, làm mất độ ẩm và chất dinh dưỡng của nụ và nụ hoa. Ngay cả khi có sự can thiệp kịp thời vào mùa xuân, việc cứu đào vẫn sẽ rất khó khăn.
Trước khi bắt đầu xử lý, hãy chuẩn bị kỹ lưỡng vườn và cây: loại bỏ tất cả lá và quả rụng, cắt tỉa và quét vôi thân cây. Nên phun thuốc khi thời tiết lặng gió trước bữa trưa. Điều quan trọng là không có mưa trong 2-3 ngày tiếp theo. Cần chuẩn bị sẵn quần áo bảo hộ và bình phun sương mịn. Xử lý thân cây trước, sau đó đến cành, và cuối cùng, nếu cần, xử lý đất. Nên luân phiên sử dụng thuốc quanh năm để ngăn ngừa côn trùng, vi khuẩn gây bệnh và nấm phát triển khả năng kháng thuốc.
Để bảo vệ toàn diện cho cây đào, người làm vườn nên chuẩn bị hỗn hợp thuốc trừ sâu và thuốc diệt nấm. Trước tiên, hãy kiểm tra khả năng tương thích của các sản phẩm cụ thể; tất cả thông tin cần thiết đều được cung cấp trên bao bì. Việc không tuân thủ quy tắc này có thể dẫn đến việc phun thuốc không hiệu quả hoặc thậm chí gây hại cho cây. Các loại thuốc phun đào được khuyến nghị cho mùa thu:
- Để đối phó với hầu hết các loại côn trùng ở các giai đoạn phát triển khác nhau, việc xử lý bằng urê (50 g trên 10 lít nước) sẽ có hiệu quả;
- Cây được xử lý bằng nhũ tương dầu diesel sẽ được phủ một lớp màng bảo vệ, ngăn chặn sự phát triển của sâu bệnh ẩn náu trong lá và vỏ cây. Ký sinh trùng sẽ xuất hiện. Để pha chế dung dịch, bạn cần 2 kg đất sét, 600 g dầu diesel và 2 thìa xà phòng lỏng cho mỗi 10 lít nước. Bạn có thể thay thế hóa chất bằng nước tỏi; côn trùng rất ghét mùi tỏi.
- Để chống nấm, cây đào cần được phun dung dịch Bordeaux 3% (2 đến 12 lít dung dịch cho mỗi cây) hoặc các chế phẩm có chứa đồng khác.
Để giúp bạn lựa chọn sản phẩm diệt côn trùng phù hợp, hãy lưu ý rằng các loại bệnh nguy hiểm nhất đối với cây đào là bệnh moniliosis, bệnh phấn trắng và bệnh clasterosporium, và nguy cơ nghiêm trọng nhất là bệnh xoăn lá. Cây thường bị các loại ve, rệp, mọt, sâu đục quả và sâu đục quả tấn công. Khi mua sản phẩm diệt côn trùng, hãy tham khảo ý kiến người bán, chú trọng phòng ngừa khi chọn liều lượng và luôn tuân thủ các biện pháp phòng ngừa an toàn.
Cách bảo vệ đào khỏi ánh nắng mặt trời và sương giá
Ánh nắng trực tiếp, bất kể thời điểm nào trong năm, đều có thể làm cháy vỏ cây, cành non, và trong một số trường hợp, thậm chí cả rễ. Các khu vực bị hư hại thường bị đóng băng, và vào mùa xuân, cây tiêu tốn rất nhiều năng lượng để tái sinh, ảnh hưởng tiêu cực đến sản lượng và chất lượng thu hoạch. Cây đào đặc biệt dễ bị hư hại do ánh nắng mặt trời sau khi tưới nước không đủ hoặc không đều vào mùa thu; tình trạng cháy nắng thường xảy ra nhiều hơn nếu cây trồng trên đất xấu.
Bảo vệ cây đào khỏi cháy nắng rất dễ dàng: vào mùa thu, hãy quét vôi trắng lên thân và gốc cành khô bằng hỗn hợp gồm 2 kg vôi tôi, 250 g đồng sunfat và 30 g xà phòng giặt cho mỗi xô nước. Để đạt hiệu quả tốt nhất (bảo vệ nụ quả và vỏ quả), nên phun nước vôi lên cây. Thân cây đào non có thể được bọc bằng bìa cứng, cành vân sam, rơm rạ, thân cây hướng dương, sậy hoặc ngô. Vật liệu này nên được buộc lỏng nhưng chắc chắn.
Cách bảo vệ cây đào qua mùa đông phụ thuộc vào khí hậu khu vực và vị trí của vườn. Ở miền Nam, việc vun luống cao và tạo một lớp tuyết dày khi tuyết rơi là đủ. Ở các thành phố có mùa đông lạnh giá, không có tuyết, cũng như ở những vùng có gió lạnh, hãy phủ lớp mùn cưa và tro (dày đến 15 cm) xung quanh gốc cây để giữ ấm cho rễ.
Bạn có thể quan tâm đến:Thân cây đào trưởng thành có thể được bọc trong vải bố. Cây nhỏ có thể dễ dàng được che phủ bằng hộp các tông và lấp đầy khoảng trống bằng rơm. Một lựa chọn khác là đóng nhiều cọc xung quanh cây non, gắn tấm lợp mái hoặc tấm đá phiến vào đó, rồi phủ polyetylen lên trên. Vật liệu che phủ phải thoáng khí; nếu không, bạn sẽ cần phải tự đục lỗ trên đó.
Việc chuẩn bị cây đào cho mùa đông bao gồm hai bước chính: cắt tỉa và phun thuốc. Tuy nhiên, không nên bỏ qua việc xới đất, tưới nước và bón phân. Tất cả các quy trình đều được thiết kế để cây khỏe mạnh hơn, vì vậy chúng phải được thực hiện một cách toàn diện. Cuối cùng, chúng tôi muốn lưu ý rằng không có sự khác biệt đáng kể nào về khả năng bảo vệ mùa đông cho đào ở Siberia, vùng Ural, vùng Volga hay vùng Moscow. Chỉ những khu vực có mùa đông ấm áp và nhiều tuyết, chẳng hạn như Krasnodar Krai hoặc Crimea, mới không cần cách nhiệt đáng kể.
Trồng cây đào đúng cách: Hướng dẫn từng bước cho người mới bắt đầu
Xử lý đào vào mùa xuân để phòng trừ sâu bệnh
Hướng dẫn cắt tỉa mùa xuân: Hướng dẫn từng bước
Đào trụ: mô tả các giống kèm hình ảnh và tên gọi