Việt quất là một trong số ít loại cây ít cần người làm vườn chăm sóc. Tuy nhiên, ngay cả khi đó, cây vẫn cần được chăm sóc tối thiểu vào mùa thu để chuẩn bị cho mùa đông và đảm bảo thu hoạch được những quả mọng ngọt ngào, thơm ngon. Cây cần được chuẩn bị cho thời tiết lạnh sắp tới bằng cách cắt tỉa đúng cách vào mùa thu, bón phân khoáng và sau đó che phủ cho cây trong suốt mùa đông.
Sự miêu tả
Việt quất là cây bụi nhỏ có lá rụng và thuộc họ Ericaceae. Chúng thường được gọi là việt quất, việt quất nước, hoặc nho xanh. Cây ưa khí hậu mát mẻ và ôn đới của Bắc bán cầu. Chúng thường được tìm thấy ở đất đầm lầy, vùng cao nguyên hoặc rừng lá kim.
Cây việt quất bụi đạt chiều cao tối đa 1 m. Cành thẳng, vỏ màu nâu hoặc xám đậm, phủ đầy lá nhỏ, cứng, mọc trên cuống lá ngắn. Mặt trên của lá được phủ một lớp sáp, màu xanh lục lam, trong khi mặt dưới nhạt màu hơn. Trong thời kỳ ra hoa, bụi cây được bao phủ bởi những bông hoa nhỏ, rủ xuống, năm răng cưa, màu trắng hoặc hồng. Sau đó, những bông hoa này được thay thế bằng những quả mọng nhỏ, thuôn dài, màu xanh lam, phủ một lớp hoa màu xanh lam.
Trong điều kiện khí hậu Nga, việt quất phổ biến và một số giống chín sớm trong vườn được trồng thành công. Ở các vùng phía Nam có khí hậu thuận lợi, việt quất bụi cao Mỹ có thể được trồng. Chúng cho quả to, nặng 10-20 g. Năng suất có thể đạt tới 7 kg khi được trồng đúng cách.
Khuyến nghị chăm sóc chung
Chăm sóc cây việt quất vào mùa thu là điều cần thiết để cây phát triển tốt. Điều này sẽ không thể thực hiện được nếu không tưới nước đầy đủ. Bắt đầu từ tháng 7, nên tưới nước nhiều cho cây, vì đây là thời điểm nụ quả cho mùa sinh trưởng tiếp theo bắt đầu hình thành. Khi mùa thu đến gần, việc tưới nước sẽ giảm dần. Nếu trời mưa, việc tưới nước sẽ được dừng lại hoàn toàn.
Việt quất chỉ được bón phân khoáng vì chúng không chịu được chất hữu cơ. Phân bón được bón hai lần vào mùa hè. Vào mùa thu, chỉ cần bón kali và supe lân một lần là đủ. Thiếu khoáng chất sẽ khiến lá héo và khô.
Vào mùa thu, hãy cắt tỉa vệ sinh cây bụi. Việc này bao gồm loại bỏ những cành gãy, khô hoặc bị bệnh. Những phần cây bị sâu bệnh cũng nên được cắt tỉa.
Ở những vùng có mùa đông khắc nghiệt, băng giá, cần phải che phủ cây việt quất. Để làm điều này, các chồi cây được buộc vào dây thừng căng giữa các giá đỡ và được che phủ bằng cành vân sam. Nếu nhiệt độ trong vùng không xuống dưới -25 độ C, việc che phủ cây việt quất trong mùa đông là không cần thiết.
Cắt tỉa cây việt quất vào mùa thu
Quy trình này rất cần thiết cho một vụ thu hoạch bội thu trong mùa vụ tiếp theo. Việc bỏ qua việc cắt tỉa vào mùa thu sẽ khiến quả mọng trồng nhanh chóng bị thoái hóa thành quả dại. Vào mùa xuân, nhiều chồi non mọc lên, hút hết năng lượng phát triển của cây. Do bụi rậm rạp, cành trở nên yếu và mỏng, khiến hương vị quả mọng giảm sút. Tán cây rậm rạp thu hút nhiều loại ký sinh trùng và trở thành nơi sinh sôi của bệnh tật.
Nên cắt tỉa những cành yếu, bị bệnh hoặc gãy quanh năm, không chỉ vào mùa thu. Mùa xuân là thời điểm thích hợp để cắt tỉa những cành bị đóng băng. Trong những tháng mùa hè, hãy loại bỏ bất kỳ bụi rậm nào làm dày bụi cây. Vào mùa thu, cây golbika được cắt tỉa để vệ sinh.
Cắt tỉa tạo hình
Việc cắt tỉa cành để tạo hình bụi cây được thực hiện sau khi dòng nhựa cây đã ngừng chảy hoàn toàn. Bắt đầu từ giữa tháng 10, những cành mọc chen chúc trên bụi cây sẽ được cắt bỏ, phủ kín các vết cắt bằng nhựa thông vườn. Việc này giúp ngăn ngừa nhiễm trùng. Việc cắt tỉa được hoàn thành vào cuối tháng 11 để ngăn ngừa thiệt hại do sương giá.
Vào mùa thu, những cây việt quất trồng vào mùa xuân được cắt tỉa để loại bỏ tất cả các cành và bất kỳ phần gốc nào đã mọc qua mùa hè. Sau khi cắt tỉa, phần còn lại là một cây non với thân thẳng đứng dài 30 đến 40 cm, không có cành bên.
Bạn có thể quan tâm đến:Việc cắt tỉa cây trưởng thành được thực hiện như sau:
- các chồi ngang được cắt trở lại thành một nhánh thẳng đứng khỏe mạnh;
- chồi hướng vào bụi cây hoặc hướng xuống dưới;
- ngọn cành bị hư hại do lạnh hoặc côn trùng;
- cành ngắn hơn 30 cm.
Cắt tỉa trẻ hóa
Những bụi cây trưởng thành được cắt tỉa để tái tạo chồi non. Việc này bao gồm cắt bỏ tất cả các cành già, không ra quả, vốn hút hết chất dinh dưỡng cho sự phát triển của chúng. Sau quy trình này, các cành non sẽ phát triển nhanh chóng vào mùa xuân và cho thu hoạch bội thu.
Cho ăn mùa thu
Sau khi cắt bỏ hết các chồi không cần thiết, hãy xử lý vết cắt bằng nhựa thông vườn hoặc RanNet. Việc này sẽ bảo vệ cây khỏi côn trùng và các bệnh nhiễm trùng. Sau đó, tưới nước kỹ và bón phân cho cây việt quất. Vào mùa thu, hãy sử dụng phân khoáng giàu phốt pho và kali. Tránh phân đạm để tránh kích thích sự phát triển của lá.
Việc bón phân cho cây việt quất bắt đầu khi cây được hai tuổi. Cây non cần ít phân bón hơn so với cây lớn và đã trưởng thành. Vào tháng 7, hãy bón urê hoặc amoni sunfat, cẩn thận không để khoáng chất dính vào lá. Một giải pháp tiện lợi là hòa tan 40 gam hạt phân bón trong nước cho mỗi xô nước và tưới dung dịch này lên đất, chừa khoảng trống 15 cm (6 inch) xung quanh bụi cây.
Để tăng khả năng kháng bệnh và giảm nguy cơ sâu bệnh, hãy bón phân có chứa kali và phốt pho vào mùa thu. Điều này giúp cải thiện đáng kể hương vị của quả mọng. Đối với mỗi cây trưởng thành, bón 40 g kali và supe lân.
Hai tuần trước khi thu hoạch, phun Kristalon lên bụi cây. Loại phân bón này là hỗn hợp khoáng chất có lợi không chứa clo. Sản phẩm an toàn cho tất cả các loại cây ăn quả, rau củ và cây ăn quả. Hòa tan 20 gram sản phẩm vào xô nước và phun lên bụi cây vào giờ thấp điểm. Sản phẩm thúc đẩy sinh trưởng, tăng khả năng kháng sâu bệnh và cải thiện chất lượng cây trồng.
Nơi trú ẩn cho mùa đông
Việt quất là một loại cây trồng chịu sương giá tương đối tốt. Chúng có thể sống sót qua mùa đông miễn là nhiệt độ mùa đông không xuống dưới -22°C (-22°F). Nếu không, các bụi cây được cách nhiệt để chuẩn bị cho mùa đông. Trong điều kiện thời tiết giá lạnh nhưng không có tuyết, khả năng sống sót của việt quất giảm đáng kể. Do đó, ở nước ta, việt quất luôn được che phủ cho mùa đông.
Việc cách nhiệt cho cây bụi vào mùa thu được thực hiện theo các giai đoạn:
- Trước khi sương giá nghiêm trọng bắt đầu, các chồi được duỗi thẳng và uốn cong về phía mặt đất. Để ngăn chúng nhô lên, chúng được cố định bằng các vòm đỡ đặc biệt hoặc buộc bằng dây.
- Khi đợt sương giá đầu tiên của mùa đông ập đến, hãy phủ cây việt quất bằng vải sợi nông nghiệp hoặc vải bố thông thường. Không sử dụng màng bọc thực phẩm vì nguy cơ cây bị thối và nhiễm nấm rất cao.
- Khi tuyết rơi, tuyết được phủ lên bụi cây phủ kín. Lớp cách nhiệt bổ sung này sẽ bảo vệ bạn khỏi tác hại của cái lạnh.
- Khi mùa xuân đến, lớp phủ được gỡ bỏ. Sau đó, cây việt quất được kiểm tra và phần ngọn cành bị hư hại do sương giá được cắt tỉa. Sương giá tiềm ẩn không gây nguy hiểm cho cây việt quất. Nụ và hoa của cây có thể chịu được nhiệt độ xuống đến -8 độ C.
Chuẩn bị cho mùa đông theo từng vùng
Vùng Moscow được coi là nơi lý tưởng để trồng việt quất ở nước ta. Tuy nhiên, ngay cả ở đó, mùa đông vẫn có thể khá khắc nghiệt, vì vậy đừng bỏ qua việc che chắn. Hãy bọc bụi cây bằng vải bố và uốn cong xuống đất, sau đó buộc chặt bằng dây thừng. Cành thông cũng có thể dùng làm nơi trú ẩn. Trong trường hợp này, hãy uốn cong cành cây xuống đất trước, sau đó phủ thêm cành cây lên trên.
Ở Siberia và Ural, người ta trồng các giống việt quất đặc biệt được lai tạo riêng cho những vùng này. Các giống việt quất đầm lầy lai, chẳng hạn như Canadian Nectar, Divnaya và Taiga Beauty, được coi là những lựa chọn tốt. Cây việt quất của họ cao tới 80 cm và có khả năng chịu lạnh tốt. Mọi công tác chuẩn bị cho họ đều được thực hiện như bình thường, nhưng họ không cần nơi trú đông. Họ phát triển mạnh mẽ ngay cả trong điều kiện tuyết rơi dày đặc thường thấy ở những vùng này.
Khí hậu vùng Volga không thích hợp cho việc trồng việt quất. Do đó, loại cây này không được trồng ở đây mà thay vào đó là các loại quả nhập khẩu.
Những sai lầm trong việc chăm sóc và chuẩn bị cho mùa đông
Mặc dù việt quất không phải là một loại cây không được ưa chuộng, nhưng một số người làm vườn lại chăm sóc chúng không đúng cách. Điều này làm giảm năng suất và làm giảm hương vị.
Có những sai lầm truyền thống trong việc chăm sóc cây việt quất:
- Tưới quá nhiều nước sẽ gây úng nước, làm rễ cây thiếu oxy trong suốt mùa sinh trưởng và tăng nguy cơ rễ bị đóng băng vào mùa đông.
- Vượt quá liều lượng axit axetic cho phép sẽ đe dọa đến sự chết của nấm mycorrhiza, giúp thúc đẩy sự hấp thụ thích hợp các thành phần có lợi.
- Trồng cây bụi ở nơi râm mát hoặc trồng quá dày sẽ gây ra bệnh tật và làm giảm chất lượng quả mọng.
- Việc không bón phân sẽ khiến vẻ ngoài của bụi cây dần xấu đi và chất lượng quả giảm. Do đó, cần bón phân ít nhất 5 năm một lần.
- Sử dụng phân bón hữu cơ và phân bón có chứa clo để bón thúc. Những loại phân này ảnh hưởng tiêu cực đến năng suất và có thể giết chết cây trồng.
- Việc xới đất quá sâu sẽ làm hỏng hệ thống rễ nông của cây bụi. Do đó, chỉ nên xới đất đến độ sâu 3 cm.
Bạn có thể quan tâm đến:
Tóm lại
Chăm sóc việt quất cơ bản bao gồm cắt tỉa kịp thời và kỹ lưỡng, bón phân khoáng vào đất và tạo môi trường axit. Nếu không, cây sẽ trở nên hoang dại, quả sẽ mất hương vị và kích thước sẽ giảm.
Valeri Mishnov
Tất cả những điều vô lý này về việt quất bụi. Màu xanh nhạt của quả không có nghĩa chúng là việt quất. Tác giả thậm chí còn chưa từng nhìn thấy một quả việt quất nào. Việt quất bụi được nhập khẩu từ Canada, và ở Scandinavia, các nhà lai tạo đã phát triển nhiều giống, cả tự thụ phấn và tự vô sinh. Hãy lưu ý điều này khi trồng loại cây rất hữu ích này.