Codiaeum hay croton là hai tên gọi chung của cùng một loại cây cảnh lá phổ biến. Cây được ưa chuộng nhờ màu sắc rực rỡ của những chiếc lá dày và mọng nước. Việc chăm sóc loài cây này khá khó khăn, và nó được coi là một loại cây khó chăm sóc. Nếu không nắm rõ điều kiện sinh trưởng của cây, việc duy trì cây trong nhà có thể gặp nhiều khó khăn. Do đó, trước khi mua một cây bụi lá đốm để trang trí nhà cửa, bạn nên tìm hiểu kỹ tất cả các yếu tố: từ ánh sáng, nhiệt độ đến phương pháp nhân giống.
Mô tả ngắn gọn về cây
Trong tự nhiên, cây trường sinh là một loại cây bụi lớn, tán rộng, cao tới 3 mét. Khi trồng trong chậu, kích thước của nó khiêm tốn hơn: hiếm khi vượt quá 1,5 mét, ngay cả khi được chăm sóc kỹ lưỡng. Cây trông rất đẹp; nhìn từ xa, người ta có thể nhầm lẫn nó với một cây nhân tạo. Theo phân loại chung, cây trường sinh được phân loại là cây cảnh lá.
Nhờ đặc tính trang trí, cây trường sinh được dùng để trang trí những không gian rộng lớn như đại sảnh, tiền sảnh, tiền sảnh và văn phòng. Lá của cây trường sinh có vẻ đẹp đặc biệt, đôi khi có những đốm vàng và gân lá nhiều màu, cường độ phụ thuộc vào ánh sáng. Cây trường sinh thường xanh này trông giống như một cái cây nhỏ gọn, nhưng việc tạo dáng tán lá rậm rạp của nó lại rất khó khăn: phải mất vài năm mới đạt được điều này. Việc cắt tỉa thường xuyên là điều cần thiết để giữ cho cây trường sinh luôn gọn gàng.
Trong tự nhiên, cây nở hoa, nhưng nụ của nó không có giá trị trang trí. Khi trồng codiaeum trong nhà, hướng dẫn chăm sóc yêu cầu phải cắt bỏ cuống hoa. Điều này là do những bông hoa xấu xí chỉ làm cạn kiệt năng lượng của cây và cản trở sự phát triển của nó.
Các giống phổ biến
Có các giống codiaeum đốm tự nhiên và các giống nhân tạo. Giống nhân tạo là kết quả của quá trình lai tạo chọn lọc các loài riêng lẻ. Chúng được ưa chuộng trong giới làm vườn do dễ chăm sóc và kích thước nhỏ, thích hợp trồng trong nhà trên bệ cửa sổ hoặc trong chậu. Các giống phổ biến bao gồm:
- Cây Croton 'Mrs. Iceton' có lá mọc dày đặc, xếp ngang dọc theo toàn bộ chiều dài thân cây. Lá non có màu xanh nhạt dịu nhẹ, trong khi lá già có nhiều màu sắc khác nhau: nâu, đỏ tía, vàng và xanh đậm. Các sọc lá liền mạch, trông như được vẽ bằng màu nước.
- Giống 'Sunny Star'. Khi lớn lên, cây tạo thành bụi rậm rạp, tươi tốt, dễ dàng mọc chồi bên ngay cả khi không cắt tỉa thân chính. Lá dai, mép lá tròn, màu sắc đa dạng từ xanh nhạt, vàng chanh đến vàng đậm. Những đốm đỏ xuất hiện trên lá già.
- Croton 'Zanzibar'. Một giống cây hiếm với lá hẹp, hình mác, cong. Màu sắc của nó là sự pha trộn của tất cả các sắc thái của xanh lá cây, vàng, đỏ tía và tím, với các gân lá trung tâm màu đỏ. Vẻ đẹp của nó được tối đa hóa trong điều kiện ánh sáng tốt.
- Codiaeum 'Tamara'. Một đặc điểm nổi bật là màu sắc lá khác thường của cây trường sinh. Lá có màu xanh lục với viền trắng. Phiến lá nhọn, lá mọc dày trên thân. Nhược điểm của giống này là sinh trưởng chậm; nếu được chăm sóc đúng cách, cây chỉ cao thêm 5-7 cm mỗi năm.

- Cây Croton 'Gold Sun'. Lá hình elip, nền xanh có đốm vàng. Cây cao tới 50 cm. Thân cây to và dễ uốn cong thành hình trụ.
- Giống 'Petra'. Một giống phổ biến với lá xẻ thùy. Cây tạo tán lá đẹp và sinh trưởng nhanh. Gân lá và mép lá có màu vàng, trong khi phần còn lại của phiến lá có màu xanh đậm, đỏ tía và đỏ. Khi thiếu ánh sáng mặt trời, lá chuyển sang màu xanh lục với gân lá trắng. Ánh sáng chất lượng cao sẽ giúp khôi phục vẻ đẹp tự nhiên của lá.
- Codiaeum 'Xuất sắc'. Đặc điểm nổi bật của giống này là lá. Chúng có hình dạng giống cây sồi, do đó có biệt danh là "lá sồi". Lá non có màu vàng hoặc xanh lục, nhưng vẻ đẹp của chúng sẽ xuất hiện muộn hơn. Lá chuyển sang màu tím, đỏ tía và đỏ đậm.
Tất cả các giống được liệt kê đều thuộc cùng một chi, nhưng khác biệt đáng kể về cấu trúc lá, tốc độ sinh trưởng và hình thành tán lá. Nếu so sánh hai giống khác nhau có lá hình mác và lá xẻ thùy, sẽ rất khó tìm thấy điểm tương đồng giữa chúng. Điểm chung duy nhất là màu sắc đa dạng và gân lá nổi bật đặc trưng.

Đặc điểm của chăm sóc tại nhà
Tình trạng ban đầu của cây khi mua tại cửa hàng sẽ quyết định sự phát triển sau này của cây, vì vậy khi chọn cây, hãy chú ý đến hình dáng của cây. Lá cây phải tươi sáng, chắc khỏe và bóng. Thân cây không được có vết lõm hoặc lỗ do cuống lá rụng. Bạn cũng nên kiểm tra mặt dưới của lá xem có sâu bệnh không. Bất kỳ sự khác biệt nào trong các thông số này nên được nhắc nhở để thay đổi cây khác để tránh rắc rối khi phải chăm sóc lại sau này.
Chiếu sáng
Nên đặt cây croton ở bệ cửa sổ đủ sáng. Có thể đặt ở bệ cửa sổ hướng Tây và hướng Đông. Bệ cửa sổ hướng Nam nên được che nắng vào mùa hè, nếu không lá có thể bị cháy. Bệ cửa sổ hướng Bắc không thích hợp để trồng croton vì màu sắc của chúng sẽ phai.
Những mẫu vật lớn, trưởng thành có thể được đặt trong chậu cách nguồn sáng không quá 1 mét. Điều này sẽ làm chậm sự phát triển của chúng, và màu sắc của lá sẽ không bị phai, miễn là được bón phân thường xuyên. Nguồn sáng nhân tạo được chấp nhận: cây non nên được chiếu sáng bổ sung ít nhất 14 giờ mỗi ngày, và cây trưởng thành nên được chiếu sáng 10-12 giờ.

Điều kiện nhiệt độ
Cây Croton rất nhạy cảm với nhiệt độ thấp. Trong giai đoạn sinh trưởng mạnh, nhiệt độ không nên xuống dưới 20°C. Loài cây nhiệt đới này chịu được nhiệt độ cao hơn, lên đến 26-27°C, nhưng cần tưới nước thường xuyên. Nhiệt độ giảm xuống 16°C trong thời gian ngắn là chấp nhận được: cây sẽ chậm phát triển nhưng không chết. Nhiệt độ tối ưu cho cây Croton là dưới 10-12°C; trong điều kiện này, cây sẽ rụng lá.
Tưới nước và phun thuốc
Tưới nước cho cây bằng nước mềm, lắng khi đất khô. Tưới quá nhiều nước sẽ gây hại cho cây trường sinh, và khô hạn có thể khiến lá mất độ căng. Cây trường sinh phản ứng tốt với việc phun sương và tắm nước ấm, nên thực hiện theo quy trình cụ thể:
- bình được đặt trong bồn tắm và nước được điều chỉnh sao cho nhiệt độ thoải mái cho da, không gây bỏng (lên đến 37 độ);
- đất được phủ bằng màng nhựa hoặc túi;
- rửa sạch cây từ mọi phía trong 5 phút;
- để trong phòng tắm cho đến khi nước từ lá bốc hơi.
Quy trình này được lặp lại sau mỗi 2 tuần.
Hạ cánh
Cây này phát triển rất chậm, vì vậy không nên trồng quá nhiều đất. Đối với cây trường sinh cao khoảng 30-40 cm, chậu 1,0-1,2 lít là phù hợp. Cần cẩn thận khi chọn đất: đất phải thoáng khí và thoát nước tốt để đảm bảo hệ thống rễ được thông thoáng. Nên đục lỗ thoát nước dưới đáy chậu, và rải một lớp đất sét mịn và thô trương nở dày khoảng 2 cm.
Bạn có thể sử dụng đất thông thường mua ở cửa hàng cho cây cảnh, nhưng đất đó phải giàu dinh dưỡng. Bạn cũng có thể tự tạo đất bằng cách sử dụng đất vườn và mùn lá theo tỷ lệ 1:1. Ngoài ra, hãy thêm đá trân châu, cát và than bùn để đảm bảo độ thấm ẩm thích hợp.
Tốt nhất nên thay chậu mới cho cây mới ngay sau khi mua vào đất mới. Thay đất hàng năm cho cây non và cho cây trưởng thành khi chậu trở nên chật chội. Cây trồng trong chậu lớn nên được thay chậu hoàn toàn khoảng 3-5 năm một lần. Để đảm bảo dinh dưỡng đầy đủ, hãy bón phân thường xuyên và thay lớp đất mặt mỗi năm một lần.

Bón thúc
Một bông hoa với lá đầy màu sắc cần được bón phân khoáng thường xuyên. Cây cần phân khoáng ngay cả trong thời kỳ ngủ đông vào mùa đông, nhưng với liều lượng nhỏ hơn. Từ tháng 3 đến tháng 10, bón hỗn hợp dinh dưỡng theo liều lượng được hướng dẫn trong hướng dẫn, cứ 10 ngày bón một lần. Vào mùa đông, giảm liều lượng xuống còn một nửa so với liều lượng khuyến cáo, bón kết hợp với tưới nước. Sử dụng phân bón chứa nitơ sẽ làm tăng màu sắc của lá, ngay cả trong điều kiện ánh sáng yếu và nhiệt độ thấp. Bón phân khoáng kịp thời sẽ giúp cây sống sót qua mùa đông mà không mất đi vẻ đẹp thẩm mỹ. Việc bón phân qua lá cũng được khuyến khích.
Tạo hình và cắt tỉa
Để tạo tán cây đẹp và rậm rạp, cần ngắt ngọn định kỳ cho cây. Lần đầu tiên, nên ngắt ngọn ở độ cao 15-30 cm. Thao tác này sẽ kích thích cây trường sinh ra các nhánh bên, trở nên rậm rạp và thấp hơn. Sau đó, lặp lại thao tác này khi cây đạt chiều cao 20 cm.
Để tạo thành một cây chuẩn, việc ngắt ngọn được thực hiện theo cách khác. Cây được để phát triển đến chiều cao mong muốn - 60-80 cm. Sau đó, các cành được cắt dần từ phần dưới của thân cây (có thể được sử dụng để nhân giống). Tán cây được ngắt ngọn để thúc đẩy sự phát triển của tán cây. Mỗi cành mới mọc cũng được cắt ngắn. Việc biến một bụi cây non thành một cây chuẩn nên được thực hiện vào mùa hè, khi thời gian ban ngày dài nhất.
Chăm sóc mùa đông
Sau khi thời tiết lạnh và ban ngày ngắn lại, nên chuyển cây trường sinh đến vị trí có nhiều nắng nhất. Cây không có thời gian ngủ đông rõ rệt, nên vẫn giữ được vẻ đẹp quanh năm, nhưng tốc độ sinh trưởng có thể chậm lại đôi chút. Vào mùa đông, hãy phun sương thường xuyên; độ ẩm tối ưu là khoảng 50%. Nếu không chú ý đến độ ẩm này, mép lá sẽ bắt đầu khô. Bạn có thể đặt chậu cây lên khay đất sét nở và tưới ẩm thường xuyên. Tưới nước khi lớp đất mặt khô; độ ẩm quá mức có thể gây thối rễ.
Phương pháp nhân giống phổ biến
Nhân giống cây Croton bằng hạt và giâm cành. Phương pháp giâm cành khó hơn vì hạt khó nảy mầm, và bản thân cây phát triển rất chậm. Cây Croton thường được nhân giống bằng cách giâm cành. Để làm điều này, một chồi dài 10-15 cm, bao gồm cả lá, được cắt từ một cây trưởng thành khỏe mạnh.
Cành giâm đã chuẩn bị được trồng ngay vào giá thể (có thể dùng hỗn hợp đá trân châu và than bùn) hoặc ngâm trong nước có than hoạt tính để phát triển hệ thống rễ. Trong trường hợp thứ hai, rễ ra chậm hơn và bản thân vật liệu trồng có thể bị thối rữa, vì vậy những người làm vườn có kinh nghiệm thường sử dụng đất. Rễ ra chậm, vì vậy chất kích thích ra rễ thường được sử dụng. Quá trình này mất từ 1 đến 3 tháng.
Bệnh tật và sâu bệnh của cây trồng
Cây Croton hiếm khi bị sâu bệnh tấn công vì thuộc chi Thầu dầu (Euphorbia), tất cả các thành viên đều có độc. Phần lớn các vấn đề liên quan đến bệnh tật và do chăm sóc, bảo dưỡng không đúng cách. Trong quá trình trồng trọt, có thể phát sinh các vấn đề sau:
- Bệnh thán thư là một loại bệnh nấm nghiêm trọng xuất hiện khi cây bị tưới quá nhiều nước. Bệnh đặc trưng bởi sự hình thành các đốm đỏ hoặc xám ở mặt dưới lá. Nấm lan rộng khắp các tế bào của cây, gây chết cây. Thuốc kháng nấm được sử dụng để kiểm soát bệnh. Ngoài ra, cần loại bỏ bất kỳ phần thối nào ở hệ thống rễ.
- Đầu lá bị khô. Nguyên nhân là do độ ẩm và tưới nước không đủ. Không thể phục hồi tình trạng lá già, nhưng cần khôi phục các chỉ số về trạng thái bình thường. Nếu cây bị hư hại nghiêm trọng, cần phải nhổ lại rễ.
- Những đốm nâu trên bề mặt ngoài của đĩa. Đây là những vết cháy nắng xuất hiện khi cây được đặt trên bệ cửa sổ hướng Nam vào mùa hè mà không có bóng râm.
- Sự co ngót của tán cây. Xảy ra ở nhiệt độ thấp. Điều này khiến cây ngừng sinh trưởng và phát triển.
- Thối rễ. Lá mềm và rụng khỏi thân. Có thể cứu cây bằng cách xử lý kịp thời bằng thuốc diệt nấm phổ rộng.
Cây hoa trường sinh trông rất đẹp mắt nếu được chăm sóc đúng cách. Nếu không tuân thủ các hướng dẫn chăm sóc cơ bản, cây sẽ mất đi vẻ đẹp trang trí. Thiếu ánh sáng sẽ khiến màu sắc lá phai nhạt và lá trở nên xỉn màu. Việc không duy trì nhiệt độ thích hợp và tưới nước thường xuyên thậm chí có thể dẫn đến chết cây.


Những loài hoa thời trang nhất năm 2025
Chậu và bình trồng cây bằng gốm lớn: sự khác biệt là gì và làm thế nào để chọn được loại phù hợp cho cây của bạn?
Vẻ đẹp và sự dễ chăm sóc: Top 10 loài hoa trồng trong nhà đẹp và dễ chăm sóc nhất
Top 15 loại hoa tươi lâu trong bình